حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 144
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
مورّخين هم اين نكته را رعايت كردهاند اشك 2 - تيرداد اوّل بعد از برادر بتخت نشست و از اشتغال سلوكيها در مغرب استفاده نموده گرگان را بپارت ضميمه كرد بعد با ديودور « 1 » پادشاه باختر متحد شده و سلوكوس دوّم را شكست داده خود را شاه بزرگ خواند پارتيها جلوس او را مبدء تاريخ قرار دادند ( 247 ق . م . ) اشكانيان براى آنكه نسب خود را بهخامنشيها برسانند ميگفتند كه فرى ياپيت پدر ارشك و تيرداد اوّل پسر اردشير دوّم بوده پاىتخت اشكانيان را يونانيها هكاتمپيلس يعني شهر صد دروازه ناميدهاند در باب تطبيق آن با محلى بين محقّقين اختلاف است عقيدهاى كه بيشتر طرفدار دارد اين است كه در جنوب غربى دامغان واقع بوده بعدها رى و همدان و تيسفون نيز پايتخت بودند « 2 » فوت تيرداد در 214 ق . م . روى داد اشك 3 - اردوان اوّل بعد از پدر بتخت نشست و از گرفتارى آنتيوخوس سوّم ( كبير ) برادر سلوكوس سوّم استفاده كرده ولايت مردها « 3 » و رى و همدان را گرفت و ليكن بعد كه پادشاه مزبور با قشون زياد بايران آمد اردوان عقب نشسته پاىتخت خود را هم بسلوكيها داد بعد آنتيوخوس بگركان رفت ولى از عهده سواره نظام پارتى برنيامد بالاخره عهدنامهاى بين دولتين منعقد و اردوان رسما شاه ايران شناخته شد شايان ذكر است كه در اين جنگ آنتيوخوس معبد معروف اناهيتا را در همدان غارت كرده ذخائر و نفائس زياد از آنجا برگرفت نوشتهاند كه چهار هزار تالان « 4 » قيمت ذخاير بوده ( 208 ق . م . ) اشك 4 - فريياپيت پس از پدر بتخت نشست و بآسودگى سلطنت
--> ( 1 ) - DIODORE ( 2 ) - نظر بفصول چهارگانه مقرّ سلطنتى بنوبت در چهار شهر بود : در شهر صد دروازه - رى - همدان - تيسفون ( در كنار دجله ) ( 3 ) - مردها در تپورستان سكنى داشتند ( 4 ) - چهار مليون و هشتصد هزار تومان تقريبا